Co to są stablecoiny? Wszystko, co musisz wiedzieć
Artykuł ten wyjaśnia, czym są stablecoiny, jak działają, jakie są ich zalety i zagrożenia oraz przedstawia kilka najpopularniejszych z nich. Pomoże Ci zrozumieć rolę stablecoinów w dzisiejszym szybko rozwijającym się rynku finansów cyfrowych.
Wprowadzenie: Definicja i podstawowe informacje
Czym są stablecoiny?
Stablecoiny, czyli można powiedzieć stabilne kryptowaluty, to rodzaj aktywów cyfrowych, które zostały stworzone w celu minimalizacji zmienności ich wartości. Dzięki temu mają one naśladować cechy walut tradycyjnych (tzw. fiat), takich jak dolar amerykański czy euro, a tym samym być bardziej przewidywalnym i bezpiecznym środkiem wymiany niż inne kryptowaluty, takie jak Bitcoin czy Ethereum.
Stablecoiny odgrywają ważną rolę na rynku kryptowalut, ponieważ ułatwiają inwestorom zarządzanie ryzykiem kursowym oraz są wykorzystywane jako środek płatniczy w różnych usługach cyfrowych.
Podział na różne rodzaje (zabezpieczone przez waluty FIAT, towary czy też inne krypto)
Stablecoin’y można podzielić na trzy główne rodzaje ze względu na sposób zabezpieczenia ich wartości:
Zabezpieczone przez waluty FIAT: Takie stablecoiny mają swoją wartość zabezpieczoną przez rezerwy walut tradycyjnych (np. dolar amerykański). Przykładem tego typu stablecoin’a jest Tether (USDT) lub USD Coin (USDC), których wartość jest związana z kursem dolara amerykańskiego w stosunku 1:1.
Zabezpieczone przez towary: Te stablecoiny utrzymują stałą wartość dzięki zabezpieczeniu w postaci rzeczywistych aktywów, takich jak złoto, srebro czy ropa. Przykładem takiej kryptowaluty jest PaxGold , która ma swoją wartość zabezpieczoną przez złoto.
Zabezpieczone przez inne krypto: W tym przypadku wartość stablecoin’a jest związana i zabezpieczona przez inną kryptowalutę o większej kapitalizacji rynkowej i niższej zmienności. Przykładem takiego rozwiązania jest DAI, których wartość jest zabezpieczona przez Ethereum oraz inne aktywa.
Krótki przegląd historii stablecoinów
Historia stablecoinów sięga roku 2014, gdy na rynek trafił pierwszy tego typu projekt – Tether (USDT). Od tamtej pory stablecoiny zdobyły coraz większą popularność i stały się nieodłącznym elementem ekosystemu kryptowalut. Warto też wspomnieć o projekcie Basis, który był jednym z pierwszych prób stworzenia stablecoin’a stabilizowanego algorytmicznie – niestety, ze względu na problemy regulacyjne, projekt został zamknięty przed uruchomieniem.
Obecnie na rynku działa wiele różnych projektów stablecoin’ów, które oferują różne metody zabezpieczenia wartości oraz zaawansowane funkcje dla inwestorów i użytkowników końcowych.
2. Jak działają stablecoin’y?
Stablecoiny działają dzięki mechanizmom, które pozwalają im utrzymać stałą wartość względem waluty tradycyjnej lub innego aktywa. Podstawowym celem tych mechanizmów jest minimalizacja zmienności kursu, co przekłada się na wyższą przewidywalność i większe zaufanie ze strony inwestorów oraz użytkowników.
Mechanizmy utrzymania stałej wartości
Istnieje kilka podejść do utrzymania stałej wartości stablecoin’a.
Jeden z nich to zabezpieczenie przez waluty FIAT lub towary, gdzie rezerwy tych aktywów są przechowywane w celu pokrycia wartości emisji stablecoin’a.
Rezerwy są dostępne do weryfikacji przez zewnętrznych audytorów, co zapewnia transparentność i pewność dla użytkowników końcowych. Innym podejściem jest kontrola algorytmiczna, która polega na automatycznych procesach zarządzania podażą kryptowaluty w celu utrzymania jej ceny na stałym poziomie.
Kontrola algorytmiczna (np. DAI)
Stablecoiny oparte na kontrolach algorytmicznych, takie jak DAI (MakerDAO), regulują swoją wartość poprzez automatyczne dostosowanie ilości tokenów w obiegu oraz różnych parametrów systemowych takich jak współczynniki zabezpieczeń czy stope stabilności CDP (Collateralized Debt Position). W przypadku DAI, wartość jest zabezpieczona przez Ethereum oraz inne aktywa, a emisja i likwidacja tokenów odbywa się za pośrednictwem inteligentnych kontraktów. Algorytm monitoruje cenę DAI na rynku i dostosowuje parametry systemowe, aby utrzymać jej wartość bliską 1 USD.
Przykład procesu tworzenia i likwidacji stablecoin’a:
Na przykładzie DAI można przedstawić proces tworzenia i likwidacji stablecoin’ów opartych na kontrolach algorytmicznych.
- Tworzenie: Aby wygenerować nowe tokeny DAI, użytkownik blokuje odpowiednią wartość zabezpieczenia (np. Ethereum) w inteligentnym kontrakcie CDP. Następnie użytkownik może pożyczyć określoną ilość DAI, która jest proporcjonalna do zdeponowanego zabezpieczenia (z uwzględnieniem współczynnika zabezpieczenia).
- Użytkowanie: Użytkownik może następnie wykorzystać pozyskane tokeny DAI jako środek płatniczy lub do inwestowania w inne kryptowaluty czy instrumenty finansowe.
- Likwidacja: W celu zamknięcia CDP i odzyskania zablokowanego zabezpieczenia, użytkownik musi spłacić swoje długi w DAI (razem ze stosownymi opłatami) i wpłacić je z powrotem do inteligentnego kontraktu. Następnie, zabezpieczenie (np. Ethereum) jest zwracane użytkownikowi.
Proces ten pozwala na autonomiczną emisję i likwidację stablecoin’ów oraz tworzy mechanizmy rynkowe, które utrzymują ich wartość na stabilnym poziomie. Ponadto, dzięki wykorzystaniu technologii blockchain i inteligentnych kontraktów, cały proces jest decentralizowany, przejrzysty i odporny na manipulacje czy ingerencję władz centralnych.
Zalety używania stablecoinów
- Stabilność i minimalizacja ryzyka kursowego:
Dzięki utrzymaniu stałej wartości, stablecoiny pozwalają na ochronę przed gwałtownymi wahaniami kursów kryptowalut. Umożliwia to bezpieczniejszą przechowywanie środków oraz planowanie finansowe bez obaw o nagłą deprecjację wartości. - Możliwość błyskawicznych transakcji międzynarodowych:
Stablecoiny pozwalają na szybkie i tanie przesyłanie środków na całym świecie bez potrzeby korzystania z banków czy usług przekazów pieniężnych. W ten sposób obniżają koszt transakcji oraz skracają czas realizacji, co przekłada się na większą efektywność wymiany walutowej. - Brak instytucji centralnej:
Jako aktywa oparte na technologii blockchain, stablecoiny nie są kontrolowane przez żadną centralny rząd. Oznacza to większą niezależność dla użytkowników, mniej biurokracji i ograniczeń regulacyjnych oraz decentralizacji. - Ochrona przed cenzurą finansową:
Stablecoiny umożliwiają swobodny przepływ kapitału bez względu na granice polityczne czy regulacje państwowe. Dzięki temu osoby przebywające w krajach z ograniczeniami finansowymi lub kontrolą państwa nad rynkiem walutowym mogą korzystać ze stabilnych kryptowalut jako alternatywnego środka płatniczego i przechowywania wartości. - Potencjalne zastosowania w handlu międzynarodowym:
Stablecoiny mogą być wykorzystane jako globalny środek wymiany w handlu międzynarodowym. Umożliwiają one szybsze rozliczenia transakcji, eliminują ryzyko kursowe oraz pomagają zoptymalizować koszty i opłaty związane z przepływem kapitału. Dzięki temu stają się atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnych instrumentów finansowych stosowanych w handlu międzynarodowym, takich jak listy kredytowe czy transfery bankowe.
Zagrożenia związane ze stosowaniem stablecoinów
- Ryzyko centralizacji:
Niektóre stablecoiny, zwłaszcza te zabezpieczone przez waluty FIAT oraz towary, mogą być narażone na ryzyko centralizacji. Oznacza to, że proces zarządzania rezerwami i emitowaniem tokenów może być kontrolowany przez jedną instytucję lub grupę osób, co prowadzi do mniejszej odporności manipulacje. - Możliwość manipulacji rynkiem:
Stablecoiny mogą być wykorzystywane przez duże podmioty rynkowe do wpływania na ceny innych kryptowalut poprzez masowe transakcje czy arbitraż. Istnieją również obawy dotyczące możliwości nadużyć ze strony emitentów stablecoin’ów. - Brak w pełni odpornej na cenzurę i pewności prawnej infrastruktury:
Chociaż stablecoiny oparte na technologii blockchain są generalnie bardziej odporne na cenzurę niż tradycyjne systemy finansowe, nie gwarantują one całkowitej anonimowości czy oporu przed kontrolą państwową. Ponadto często operują w niejasnym otoczeniu regulacyjnym, co może prowadzić do problemów prawnych dla użytkowników końcowych. - Kwestie regulacyjne:
Stablecoiny wciąż znajdują się na radarze regulatorów finansowych na całym świecie, co może prowadzić do zmian w przepisach i ograniczeń dotyczących używania tych aktywów. Istnieje również ryzyko, że niektóre stablecoiny mogą zostać uznane za instrumenty finansowe lub papierów wartościowych, co oznaczałoby konieczność spełnienia bardziej rygorystycznych wymogów regulacyjnych.
Najbardziej popularne stablecoiny
Tether (USDT)
- Krótki opis działania oraz historia powstania
Tether (USDT) to jeden z pierwszych stablecoinów, który został wprowadzony na rynek w 2014 roku. Jego wartość jest zabezpieczona przez dolar amerykański w stosunku 1:1, co oznacza, że każdy token USDT ma odpowiadającą mu wartość w dolarach przechowywaną przez emitenta – firmę Tether Limited. - Dlaczego jest najbardziej popularny?:
Tether zdobył szeroką popularność ze względu na jego stabilność i szerokie wsparcie na różnych giełdach kryptowalut. Jest często wykorzystywany jako środek wymiany między innymi kryptowalutami oraz do zarządzania ryzykiem kursowym. Ponadto, dzięki swojej prostocie i powszechności stał się de facto standardem dla innych stablecoinów.
USD Coin (USDC)
- Krótki opis działania oraz historia powstania:
USD Coin (USDC) to kolejny popularny stablecoin zabezpieczony przez dolary amerykańskie. Został stworzony we współpracy firmy Circle, będącej emitentem tokenów USDC, oraz giełdy kryptowalut Coinbase w 2018 roku. - Zabezpieczenie przez dolary amerykańskie:
Firma Circle dba o rezerwy walutowe przypisane do tokenów USDC, które są regularnie poddawane audytom przez niezależne firmy. Dzięki temu użytkownicy mają pewność, że wartość ich tokenów USDC jest faktycznie zabezpieczona przez dolar amerykański.
DAI / Multi-collateral DAI (MakerDAO)
- Opis algorytmicznej stabilizacji wartości:
W przeciwieństwie do USDT i USDC, DAI to stablecoin oparty na kontrolach algorytmicznych. Jego wartość jest zabezpieczona przez różne aktywa, takie jak Ethereum, a emisja i likwidacja tokenów odbywa się za pośrednictwem inteligentnych kontraktów opartych na platformie MakerDAO. Algorytm monitoruje cenę DAI na rynku i dostosowuje parametry systemowe, aby utrzymać jej wartość bliską 1 USD.
6. Stosowanie stablecoinów w praktyce
- Przelewy międzynarodowe:
Stosowanie stablecoinów pozwala na przeprowadzenie szybkich i tanich przelewów międzynarodowych bez konieczności korzystania z usług tradycyjnych banków, a także ułatwia dostęp do usług wymiany walut. - Transakcje handlowe:
Wykorzystanie stabilnych kryptowalut jako środka płatniczego w transakcjach handlowych może zredukować ryzyko zmienności kursowej oraz uprościć proces rozliczeń pomiędzy różnymi walutami. - Zarządzanie ryzykiem kursowym:
Inwestorzy mogą wykorzystać stablecoiny dla zabezpieczenia swojej pozycji inwestycyjnej, co pozwoli im ograniczyć potencjalne straty wynikające ze zmian kursów walut. - Zastosowanie w sektorze DeFi (Decentralized Finance):
Stablecoiny są często używane jako podstawa dla różnych produktów finansowych w sektorze DeFi, takich jak pożyczki czy zabezpieczenia kredytów. Dzięki temu użytkownicy mają możliwość korzystania z niskooprocentowanych pożyczek czy efektywnego zarządzania swoim portfelem kryptowalut
Przyszłość stablecoinów i perspektywy rozwoju
Regulacje sądownictwa na świecie a stablecoiny (np. USA):
Wzrost popularności stablecoinów zwiększa również zainteresowanie ze strony regulatorów na całym świecie. Przykładowo, w USA, regulacje dotyczące kryptowalut i stablecoinów mogą prowadzić do wprowadzenia nowych przepisów oraz kontroli ze strony agencji takich jak SEC czy CFTC, co może wpłynąć na rozwój tego segmentu rynku.
Centralne banki cyfrowe (CBDC) – konkurencja czy współpraca?
W miarę jak coraz więcej centralnych banków bada możliwość wprowadzenia własnych cyfrowych walut (CBDC), pojawia się pytanie o relację między CBDC a stablecoinami. Możliwe jest zarówno ich konkurencyjne współistnienie, jak i współpraca, gdyż obie formy mają swoje unikalne właściwości i zastosowania.
Potencjalna rola stablecoinów w globalnym systemie finansowym:
Stablecoiny mają potencjał do odgrywania kluczowej roli w globalnym systemie finansowym. Jako bezpieczny i stabilny środek wymiany wartości, mogą ułatwić handel międzynarodowy oraz rozwijać się jako fundament dla różnorodnych usług finansowych opartych na technologii blockchain. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do zmian w strukturze rynku oraz integracji stablecoinów z tradycyjnym systemem finansowym.
Podsumowanie:
Inwestowanie w stablecoiny wiąże się z niższym ryzykiem niż typowe kryptowaluty, ze względu na ich stabilność. Dla inwestorów o mniejszym apetycie na ryzyko mogą stanowić ciekawą alternatywę do wykorzystania w ekosystemach DeFI.
Stablecoiny mogą być używane jako środek płatniczy lub przechowywanie wartości. W stosunku do tradycyjnych instrumentów finansowych, takich jak obligacje czy konta bankowe, oferują łatwiejszy dostęp i szybsze transakcje międzynarodowe. Stablecoiny mogą stanowić interesujący element portfela kryptowalut, zwłaszcza dla osób poszukujących bezpieczeństwa i stabilności cenowej.
Warto jednak pamiętać o ryzykach związanych z regulacjami oraz emitentami. Inwestorzy powinni rozważyć swoje indywidualne potrzeby i apetyt na ryzyko przed podjęciem decyzji o lokowaniu środków.